صومعه سوملا

از جاده دره که به صومِلا نگاه می‌کنید، صومعه غیرممکن به نظر می‌رسد: ردیفی از ساختمان‌های سنگی که به صخره‌ای عمودی بر فراز جنگلی چسبیده‌اند، با هیچ‌چیز بالای سرشان و تقریباً هیچ‌چیز زیر پایشان. این صومعه به شکلی یا شکلی دیگر قرن‌هاست که همان‌جا آویزان است و پربازدیدترین جاذبه سواحل دریای سیاه ترکیه است. برای رسیدن به آن باید از جاده‌ای جنگلی رانندگی کنید و سپس بالا بروید، بعد از حیاط، کلیساها و کلیسای صخره‌ای که داخل و خارجش نقاشی شده است بازدید کنید.

نکات کلیدی

تاریخچه

بر اساس سنت، دو راهب اهل آتن به نام بارناباس و سوفرونیوس در قرن چهارم میلادی صومعه را بنیان نهادند، پس از آنکه شمایلی از مریم مقدس را در غاری روی این صخره یافتند. گفته می‌شود این شمایل توسط سنت لوقا نقاشی شده و همین موضوع باعث شد صومعه به نام مریم مقدس، پاناگیا سومِلا، نامیده شود.

این صومعه در دوران امپراتوران بیزانسی و سپس امپراتوران تراپزونتی گسترش یافت و سلطانان عثمانی به آن احترام می‌گذاشتند و امتیازات آن را تأیید کردند. بیشتر ساختمان‌هایی که امروز می‌بینید مربوط به قرن‌های 18 و 19 است، اما کلیسای صخره‌ای و برخی نقاشی‌های دیواری قدیمی‌ترند. در سال 1923 و با مبادله جمعیت میان یونان و ترکیه، راهبان همراه شمایل آن را ترک کردند؛ این شمایل اکنون در صومعه‌ای در شمال یونان نگهداری می‌شود.

پس از دهه‌ها بی‌توجهی، این مکان مرحله‌به‌مرحله بازسازی شد و دوباره برای بازدیدکنندگان گشوده شد. از سال ۲۰۱۰، هر ساله در ۱۵ اوت، جشن رقاد مریم، یک مراسم ارتدوکس در اینجا برگزار می‌شود که زائران را از یونان و فراتر از آن به خود جذب می‌کند.

چه چیزهایی را ببینید

• مسیر ورودی. این راه از میان جنگل بالا می‌رود و به پله‌هایی ختم می‌شود که به درون صومعه راه دارند، در حالی که صخره‌ای عظیم بالای سر شما قرار دارد.
• کلیسای صخره‌ای. قلب صومعه، کلیسایی در دل غار است که دیوارهای آن از درون و بیرون با نقاشی‌های دیواری پوشیده شده که در دوره‌های مختلفی کشیده شده‌اند.
• نقاشی‌های دیواری. صحنه‌هایی از کتاب مقدس و زندگی قدیسان، با ردیف‌هایی از پیکره‌ها در رنگ‌های روشن قرمز، آبی و طلایی. چهره‌های بسیاری در طول سال‌ها توسط خرابکاران آسیب دیده‌اند.
• ساختمان‌های حیاط. سلول‌های راهبان، کتابخانه، آشپزخانه، اتاق‌های مهمانان و نانوایی که بر تراس‌های باریک چیده شده‌اند.
• آبراه. طاق‌هایی که آب را از کوهستان به صومعه می‌رساندند و در نزدیکی ورودی دیده می‌شوند.

چگونه به آنجا برسید

هیچ وسیله حمل‌ونقل عمومی منظمی تا خود صومعه وجود ندارد. بیشتر بازدیدکنندگان با تور، تاکسی یا خودروی کرایه‌ای از طرابزون می‌آیند. جاده رودخانه دگیرمن‌درهٔ را به سمت جنوب تا ماچکا دنبال می‌کند و سپس از میان جنگل‌های انبوه به پارک ملی دره آلتین‌درهٔ بالا می‌رود. از شهر، رفت و برگشت حدود یک ساعت طول می‌کشد. منطقه پارک ملی اطراف صومعه دارای نقاط پیک‌نیک و رستوران‌های کنار رودخانه است که ماهی قزل‌آلا سرو می‌کنند.

بهترین زمان بازدید

از اواخر بهار تا اوایل پاییز فصل اصلی بازدید است. دره اغلب در ابر پوشیده است که ممکن است صومعه را از پایین پنهان کند، اما جنگل را حال‌وهوایی رازآلود می‌بخشد. آخر هفته‌های تابستان جمعیت زیادی را از سراسر ترکیه به خود می‌کشد؛ صبح‌های روزهای هفته آرام‌تر است. در زمستان، برف و یخ می‌تواند مسیر را دشوار کند، بنابراین ابتدا شرایط را بررسی کنید.

تور صومعه سومelا از ترابزون ما یک تور تمام‌روز از ترابزون است که سومelا را با گردنه زیگانا، روستای همشیکوی و غار کاراجا ترکیب می‌کند. این تور در هشت تا نُه ساعت و از ۱۲۰ دلار آمریکا آغاز می‌شود. برای یک روز گردش در خود شهر، تور شهر ترابزون کلیسای آیا صوفیا در ترابزون و محله‌های قدیمی را پوشش می‌دهد و از ۷۵ دلار آمریکا قیمت دارد. همچنین دریاچه اوزون‌گول را ببینید که دیگر سفر یک‌روزه کلاسیک از ترابزون است.

نکات

• برای پیاده‌روی به بالا وقت کافی بگذارید؛ این مسیر از منطقه پایینی بین ۱۵ تا ۲۰ دقیقه طول می‌کشد و در برخی بخش‌ها شیب تند دارد.
• لباس ضدباران همراه داشته باشید؛ آب‌وهوای دریای سیاه در همه فصول بارانی است.
• در نزدیکی نقاشی‌های دیواری، عکاسی با فلاش ممنوع است.
• برنج‌پودینگ را در همشیکوی امتحان کنید؛ این روستای نزدیک جاده به این غذا معروف است.
• پیش از شروع پیاده‌روی، از کف دره به بالا نگاه کنید؛ منظره صومعه روی صخره اغلب از پایین بهتر دیده می‌شود.

پرسش‌های متداول